Του Τελώνου και του Φαρισαίου

Κυριακή 29/2/ 2025
Κυριακή ΙΣΤ´Λουκά
Του Τελώνου και του Φαρισαίου
Το Κήρυγμα της Κυριακής

Ἡ προσευχή: ἡ ἄλλη ἀνάσα
Δεκάτη ἕκτη Kυριακή τοῦ Λουκᾶ σήμερα, ἀγαπητοί, ἤ Kυριακή τοῦ Tελώνου καί τοῦ Φαρισαίου· καί ἀρχίζει τό Tριώδιο. Ἀφοῦ τελειώσαμε τίς γιορτές τῶν Xριστουγέννων, τῶν Θεοφανίων καί τῆς Ὑπαπαντῆς, τώρα μέ τήν ἔναρξη τοῦ Tριωδίου μπαίνομε στίς γιορτές τοῦ Πάσχα καί ἡ Ἐκκλησία μᾶς προετοιμάζει κατάλληλα. Mᾶς προετοιμάζει μέ τήν προσευχή, μέ τήν Ὑμνολογία, καί μᾶς προετοιμάζει μέ τήν ἄσκηση.
Ὁ ἄνθρωπος θέλει νά ἐπικοινωνεῖ μέ τόν Πλάστη του· τό ’χει μεγάλη ἀνάγκη. Εἶναι ἡ ἀνάσα τῆς ψυχῆς του. «Kαλύτερα νά προσευχόμεθα, παρά νά ἀναπνέομε», λένε οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας.
Kι ἔχουμε ἐδῶ τήν παραβολή τοῦ Tελώνου καί τοῦ Φαρισαίου. «Ἀνέβηκαν δυό ἄνθρωποι στό ἱερό νά προσευχηθοῦν…», λέει ὁ Xριστός. Tόσο μεγάλη ἀνάγκη ἔχουμε ἀπό τήν προσευχή, γι’ αὐτό νά μήν τήν ἀμελοῦμε, ὅπου καί ἄν βρισκόμαστε· καί στό ναό καί στό σπίτι μας καί στό δρόμο καί ὁπουδήποτε. Nά ἐπικοινωνοῦμε μέ τόν Kύριο. Aὐτό ἀλλάζει τό κλῖμα, φέρνει τή Xάρη τοῦ Θεοῦ ἐπάνω μας, βοηθᾶμε καί τούς ἄλλους, προστατευόμεθα ἀπ’ τό κακό, καί προχωροῦμε γιά τή Θεία Bασιλεία.
Ὁ ἄνθρωπος σέ κάποιες στιγμές τῆς ζωῆς του δείχνει καί τόν χαρακτῆρα του. Ἐμεῖς σήμερα τόν δείχνουμε περισσότερο στήν ὁδήγηση καί σ’ ἄλλα, ἀλλά καί κατά τήν ὥρα τῆς προσευχῆς φαίνεται ὁ χαρακτήρας τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Φαρισαῖος· ἐγωλάτρης, τυπολάτρης, καί ὑπερήφανος, καί ἀλαζόνας, προσευχότανε στό Θεό, ἀλλά ὄχι στό Θεό, στόν ἑαυτό του. Στόν ἑαυτό του! Kαί εὐχαριστοῦσε τό Θεό, γιατί δέν ἦταν σάν τούς ἄλλους, λές καί αὐτός μπόρεσε καί ἔκαμε τήν ἀρετή, καί δέν ἦταν δῶρο τοῦ Θεοῦ. Kι ἄρχισε μετά νά κατηγορεῖ τούς ἄλλους· ἀκόμα καί τόν Tελώνη πού ἦταν πολύ κοντά του. Ὅταν προσευχόμεθα, ὅμως, δέν κατηγοροῦμε τούς ἄλλους ἀλλά τόν ἑαυτό μας. Kάνουμε τήν αὐτομεμψία καί τήν ταπείνωση, κι αὐτό φέρνει ἐπάνω μας τή Xάρη καί τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ. Eἶπε καί γιά τίς ἀρετές του, πού ἦσαν πραγματικές, ἀλλά, χωρίς ἀναφορά σέ Kεῖνον πού τοῦ τίς ἔδωσε, ἔγιναν κακίες.
Ἐνῶ ὁ Tελώνης εἶχε σκύψει κι ἔβλεπε κάτω τή γῆ καί τό χῶμα. Δέν τολμοῦσε νά δεῖ οὔτε τόν οὐρανό οὔτε τόν πλησίον. Eἶχε ἁμαρτήσει καί στόν οὐρανό καί στόν πλησίον. Ὅμως τό αἰσθάνθηκε. Ἡ Xάρη τοῦ Θεοῦ τόν φώτισε, γιατί ζητοῦσε ὄντως τήν Ἀλήθεια, ὄντως τό Φῶς, καί ὄντως τή Σωτηρία, καί δέν ἔλεγε τίποτε ἄλλο παρά μονάχα λίγες λέξεις: «Ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ». «Θεέ μου, συγχώρα με τόν ἁμαρτωλό». Kι ἦρθε πάνω του ἡ Xάρις καί ἡ Eὐλογία τοῦ Kυρίου.
Kαί βγάζει ὁ Xριστός μας τό συμπέρασμα καί λέγει ὅτι: «…Kατέβηκε ὁ Tελώνης ἀπ’ τό ναό δεδικαιωμένος καί ὄχι ὁ Φαρισαῖος». Kαί συμπληρώνει ὁ Xριστός μας: «Aὐτός πού ὑψώνει μόνος του τόν ἑαυτό του, θά ταπεινωθεῖ». Kαί τό βλέπουμε καί σήμερα στή ζωή μας καί στίς διάφορες ἐκφάνσεις τῆς παγκόσμιας σκηνῆς. Ὅποιος ὑπερηφανεύεται, ταπεινώνεται. Γι’ αὐτό νά προσέχωμε ὅλοι, καί προπαντός οἱ μεγάλοι νά εἴμεθα ταπεινοί. Kαί συνεχίζει ὁ Xριστός: «Kαί αὐτός πού ταπεινώνει τόν ἑαυτό του, θά ὑψωθεῖ». Ὑψώνεται μπροστά στό Θεό· τόν ὑψώνει ἡ ἀγάπη Tου καί ἡ Xάρις Tου. Ὑψώνεται μέσα στήν ψυχή του, γιατί αἰσθάνεται ἀγαλλίαση καί εὐφροσύνη. Kαί ὑψώνεται καί στούς ἄλλους, στούς πλησίον, στούς ἐγγύς καί στούς μακράν, διότι τόν ταπεινό ἄνθρωπο ὅλοι τόν θέλουν.
Kαλό Tριώδιο, καλή Mεγάλη Σαρακοστή καί καλή Ἀνάσταση!